الشيخ محمد الصادقي الطهراني

151

رساله توضيح المسائل نوين (فارسى)

مسأله‌ى 333 - در صورتى كه خود موجب ضرورتى نشده‌اى ، گاه واجب و گاهى نيز جايز است كه واجباتى از نماز را ترك كنى و به‌گونه‌اى ديگر انجامش دهى ، كه اگر ايستادن در نماز طاقت‌فرساست ، مىتوانى بنشينى و اگر زيان‌آور است بايد نشسته و يا خوابيده نماز بخوانى كه در اينجا نيز كاستن از كيفيت نماز در حال ضرورت است . مسأله‌ى 334 - كم كردن از ساير واجبات نماز ، فقط در صورت ضرورت جايز است كه در تقدم بين اهم و مهم باشد ، به‌گونه‌اى كه اگر كمبودى در نماز انجام نگيرد مورد خطرى قرارگيرى ، كه بايد به‌اندازه‌ى رفع خطر ، اين كمبود انجام گيرد و گرنه هرگز وجهى در كاستن از نماز - كه از مهم‌ترين واجبات الهى است - وجود ندارد . مسأله‌ى 335 - و امّا روايات « قصر » در نماز ، آن‌جا كه قابل حمل بر كمبود از ساير واجبات نماز است ، كه در گذشته بسيار بوده ، پذيرفته است ، و اگر در مورد كمبود از ركعات است ، ويژه‌ى نمازهايى مانند نماز غريق و امثال آن است كه با كم كردن واجباتى از نماز وظيفه‌اش را به‌نيّت نماز انجام مىدهد و حتى گاهى با گفتن يك تكبيركه مثلًا در آتش مىسوزد يا در آب غرق مىشود و هيچ‌گونه فرصتى هم براى هيچ‌يك از واجبات نماز ندارد در صورت امكان دست‌ها را محاذى گوش مىگيرد و به‌نيت نماز فقط تكبيرةالاحرام را مىگويد و بعد جان به‌جان‌آفرين تسليم مىكند ، همان تكبيره يك نماز است و به‌اين رقم نماز در اصطلاح نماز غرقى يا غريق مىگويند - و نماز جماعت رسول‌اللَّه صلى الله عليه و آله و سلم در جنگ هم فقط با تغيير كيفيات ركعات نماز مأمومين بوده است نه كم كردن از ركعات نماز ، در غير اين دو صورت ، هرگز پذيرفته نيست ، زيرا بر خلاف نص قرآن مىباشد ، و اجماع يا شهرتى هم كه بر خلاف نص صريح قرآنى است هرگز قابل قبول نيست و حدود پنج حديثى هم كه در آن نقل شده رسول گرامى اسلام نمازهاى چهار ركعتى را در سفرى دو ركعت خوانده‌اند بر خلاف نص قرآن است و هرگز پذيرفته نيست و ساير روايات هم مربوط به‌سفرهايى خطرناك و به‌معناى كوتاه كردن از كيفيت نمازاست و بس . بنابراين قصر در ركعات ، آن هم به‌معناى اين‌كه فقط نمازهاى چهار ركعتى را كمرشكن و دونيم كنيم هرگز نه در قرآن و نه در سنت هيچ دليلى و